Wetenschappelijk onderzoek door Santeon: longkankerbehandeling op maat

In de Santeon ziekenhuizen wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. De longartsen van de zes Santeon ziekenhuizen hebben een Commissie Wetenschap Longkanker opgericht. In deze commissie zitten alle longartsen die betrokken zijn bij het Santeon programma Zorg voor Uitkomst. Deze commissie komt vier keer per jaar bij elkaar en overlegt dan met elkaar over nieuwe onderzoeksvoorstellen en lopende onderzoeken. Van KWF Kankerbestrijding heeft Santeon subsidie gekregen voor twee onderzoeken naar longkanker. Hoe kunnen deze onderzoeken patiënten helpen? Longartsen Franz Schramel en Ben van de Borne leggen het uit.

Bij longkanker wordt heel vaak chemotherapie voorgeschreven. In sommige gevallen om de longkanker te genezen en als dit niet meer mogelijk is, wordt chemotherapie gegeven om het leven van de patiënt te verlengen (palliatieve fase). Maar is chemotherapie voor de patiënt altijd de beste behandeling? Of kan het ook zijn dat juist geen behandeling met chemotherapie beter is voor de kwaliteit van leven van de patiënt? Het KWF heeft aan Santeon een subsidie gegeven om een instrument te ontwikkelen dat de arts en de patiënt kan helpen om de keuze te maken of chemotherapie het leven van een patiënt verbetert, of juist niet.

Behandeling op maat: wel of geen chemotherapie?

Christine Cramer (St. Antonius Ziekenhuis) voert het onderzoek uit en hoopt hiermee te promoveren. Ewoudt van de Garde, ziekenhuis apotheker begeleidt haar en wordt ondersteund door longarts Franz Schramel van het St. Antonius Ziekenhuis. Franz: ‘Santeon beschikt over een hele grote database. In de database zitten - volledig anoniem - patiëntgegevens en uitkomsten van behandelingen van patiënten uit alle zes de Santeon ziekenhuizen. Omdat we zo veel patiëntgegevens hebben, kunnen we nauwkeurig bekijken welke chemotherapie welke overleving geeft in de palliatieve fase. En we kunnen tot in detail bekijken welke patiëntkenmerken zoals leeftijd, geslacht, conditie, andere ziekten en bijvoorbeeld de longfunctie als afspiegeling van rookgedrag een rol spelen. Je moet je eigenlijk voorstellen dat je hiermee een app kunt maken waarin de patiënt zijn of haar kenmerken kan stoppen die dan laat zien hoe het met patiënten met dezelfde kenmerken is vergaan: welk resultaat had de  chemo ben hen en welke bijwerkingen hadden zij? Op basis van deze informatie van 'patienten als ik' kan de patiënt inschatten hoe de behandeling bij hem/haar kan uitpakken. De infographics op de website geven al een klein beetje een beeld van de gemiddelde resultaten van verschillende behandelingen. Maar met dit onderzoek willen we echt een instrument maken waarbij je per patiënt kunt bepalen welke effecten en bijwerkingen de chemotherapie heeft. Het moet helpen om de patiënt een behandeladvies op maat te geven.’ Naar verwachting duurt de studie vier jaar. ‘Maar, wanneer het eerste moment is dat we iets kunnen testen is nog lastig te voorspellen.’

Verschillen tussen ziekenhuizen

Ben van den Borne, Longarts Catharina Ziekenhuis heeft het initiatief genomen om subsidie aan te vragen voor een tweede onderzoek naar longkanker. ‘De vergelijking van behandeluitkomsten in het Santeon programma Zorg voor Uitkomst liet verschillen zien tussen de ziekenhuizen in het geven van chemotherapie en de overleving van patiënten. We willen weten waarom er verschillen zitten in overleving en het geven van chemotherapie. Om deze vraag te kunnen beantwoorden moet je in de patiëntgegevens duiken om te kijken wat het verschil in overleving veroorzaakt en waarom er verschil zit in het toeschrijven van chemotherapie.’ Een arts-assistent in opleiding tot longarts uit het St. Antonius Ziekenhuis gaat een half jaar lang fulltime aan de slag om deze gegevens te achterhalen en daar analyses op te doen. ‘Daardoor gaan we waarschijnlijk de reden vinden waarom in het ene ziekenhuis minder chemotherapie wordt gegeven dan in het andere ziekenhuis en wat de oorzaak is van het overlevingsverschil. Deze uitkomsten komen in het onderzoek van Christine Cramer en Franz Schramel ook weer van pas.’

De Santeon Farmadatabase

Die enorme Farmadatabase is de belangrijkste basis voor wetenschappelijk onderzoek binnen Santeon. De data is ‘real life data.’ Dat betekent dat er onderzoek wordt gedaan met recente data van echte patiënten en dat is een groot voordeel. Franz: ‘De afgelopen 10 jaar is het aantal behandelingen voor longkanker en ook de overleving toegenomen. Normaal wordt er in studies naar nieuwe medicijnen streng geselecteerd en mogen alleen “de beste” patiënten - dat zijn patiënten zonder veel andere aandoeningen en met een goede conditie - deelnemen aan een studie. Maar de mensen die het medicijn in het ziekenhuis krijgen, zijn vaak niet ”de beste” patiënten en hebben een minder goede conditie. Met deze real life data kun je dus precies zijn wat een medicijn met ‘echte’ patiënten doet.’


De Santeon ziekenhuizen

Santeon is een ziekenhuisgroep bestaande uit zeven toonaangevende topklinische ziekenhuizen verspreid over Nederland. Santeon stimuleert open samenwerking tussen de zeven ziekenhuizen met als doel de medische zorg te verbeteren door continue vernieuwing. 


Canisius Wilhelmina Ziekenhuis

Ziekenhuis voor de regio Nijmegen.

Meer informatie
Catharina Ziekenhuis

Ziekenhuis voor de regio Eindhoven.

Meer informatie
Maasstad Ziekenhuis

Ziekenhuis voor regio Rotterdam

Meer informatie
Martini Ziekenhuis

Ziekenhuis voor Groningen en omstreken.

Meer informatie
Medisch Spectrum Twente

Ziekenhuis met locaties in Enschede en Oldenzaal.

Meer informatie
OLVG

Ziekenhuis midden in Amsterdam.

Meer informatie
St. Antonius Ziekenhuis

Ziekenhuis met locaties in Utrecht, Nieuwegein, Houten en De Meern.

Meer informatie

Santeon’s 1 + 1 = 7 aanpak

Santeon vindt dat de kwaliteit van de ziekenhuizen in Nederland beter kan. Hoewel de kwaliteit van onze zorg, ook de longkankerzorg, in vergelijking met andere landen relatief hoog is, is er op veel aspecten verbetering mogelijk en nodig. Santeon is in 2007 opgericht om open samenwerking tussen de Santeon ziekenhuizen te stimuleren, met als doel de medische zorg te verbeteren door continue vernieuwing. Hoe wij dit aanpakken? Lees verder

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren en ons websiteverkeer te optimaliseren. Door op de button ‘akkoord’ te klikken gaat u akkoord met het gebruik van cookies zoals beschreven in ons cookiebeleid. Voor meer informatie of het uitzetten van cookies klikt u op de button ‘aanpassen’.

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren en ons websiteverkeer te optimaliseren. Door op de button ‘akkoord’ te klikken gaat u akkoord met het gebruik van cookies zoals beschreven in ons cookiebeleid. Voor meer informatie of het uitzetten van cookies klikt u op de button ‘aanpassen’.